ข้อควรระวังเกี่ยวกับการใช้อะซิโตน (Acetone) ตัวทำละลายที่ควรรู้ก่อนใช้งาน

หลีกเลี่ยงเปลวไฟ ความร้อน และประกายไฟ

อะซิโตนเป็นของเหลวไวไฟ ไอระเหยสามารถติดไฟได้เมื่อสัมผัสกับเปลวไฟ พื้นผิวร้อน ประกายไฟ หรือแหล่งจุดติดอื่น ๆ จึงไม่ควรใช้งานใกล้งานเชื่อม การสูบบุหรี่ เครื่องมือที่อาจเกิดประกายไฟ หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่ไม่เหมาะกับพื้นที่เสี่ยง

พื้นที่ใช้งานควรได้รับการประเมินตามมาตรการป้องกันอัคคีภัยของสถานประกอบการ และไม่ควรใช้กลิ่นของสารเป็นตัวชี้วัดเพียงอย่างเดียวว่าพื้นที่ปลอดภัยหรือไม่

ใช้งานในบริเวณที่มีการระบายอากาศเหมาะสม

เนื่องจากอะซิโตนระเหยได้ง่าย ไอระเหยจึงอาจสะสมในพื้นที่ปิดหรือบริเวณที่อากาศถ่ายเทไม่เพียงพอ การจัดระบบระบายอากาศที่เหมาะสมช่วยลดการสะสมของไอระเหยและลดโอกาสการสัมผัสของผู้ปฏิบัติงาน

หากเป็นงานที่ใช้สารต่อเนื่อง ใช้ในปริมาณมาก หรือทำในพื้นที่จำกัด ควรให้ผู้รับผิดชอบด้านความปลอดภัยประเมินการควบคุมทางวิศวกรรมและระดับการสัมผัสตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง ไม่ควรพึ่งอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลเพียงอย่างเดียว

หลีกเลี่ยงการสูดดมไอระเหยโดยตรง

การสูดดมไอระเหยอาจทำให้เกิดการระคายเคือง ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ หรือง่วงซึมได้ โดยความรุนแรงขึ้นอยู่กับระดับความเข้มข้น ระยะเวลาที่สัมผัส สุขภาพของผู้ปฏิบัติงาน และสภาพแวดล้อมการทำงาน

หากผู้ปฏิบัติงานรู้สึกผิดปกติ ควรหยุดงาน ออกจากบริเวณที่มีไอระเหย และดำเนินการตามแผนฉุกเฉินหรือคำแนะนำใน SDS ของผลิตภัณฑ์นั้น

ป้องกันการสัมผัสดวงตาและผิวหนัง

อะซิโตนอาจทำให้ดวงตาระคายเคือง และการสัมผัสผิวหนังซ้ำ ๆ อาจทำให้ผิวแห้งหรือเกิดผิวหนังอักเสบได้ ผู้ปฏิบัติงานควรเลือกอุปกรณ์ป้องกันดวงตา เสื้อผ้าป้องกัน และถุงมือที่ผู้ผลิตระบุว่าสามารถใช้กับสารและลักษณะงานนั้นได้

ไม่ควรเลือกถุงมือจากชื่อวัสดุเพียงอย่างเดียว เพราะประสิทธิภาพในการป้องกันขึ้นอยู่กับชนิดของวัสดุ ความหนา ระยะเวลาสัมผัส และข้อมูลการซึมผ่านของผู้ผลิต ควรอ้างอิง SDS และตาราง Chemical Resistance ของอุปกรณ์ที่ใช้งานจริง

ตรวจสอบความเข้ากันได้กับวัสดุก่อนใช้งาน

แม้อะซิโตนจะใช้ทำความสะอาดได้หลายรูปแบบ แต่ไม่ได้เหมาะกับทุกพื้นผิว อะซิโตนอาจทำให้พลาสติก สี สารเคลือบ กาว ยาง หรือพื้นผิวบางชนิดอ่อนตัว แตกร้าว เสียรูป หรือสีเปลี่ยนได้

ก่อนใช้งานกับชิ้นงานจริง ควรตรวจสอบข้อกำหนดของวัสดุและผลิตภัณฑ์ รวมถึงทดสอบในบริเวณเล็กที่ไม่กระทบต่อชิ้นงาน โดยดำเนินการภายใต้ขั้นตอนที่สถานประกอบการอนุมัติ

ห้ามรับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มในพื้นที่ใช้งาน

พื้นที่ใช้อะซิโตนไม่ควรเป็นพื้นที่รับประทานอาหาร ดื่มน้ำ หรือจัดเก็บของใช้ส่วนตัว เพราะอาจเกิดการปนเปื้อนโดยไม่ตั้งใจ ผู้ปฏิบัติงานควรล้างมือและปฏิบัติตามสุขอนามัยในการทำงานก่อนออกจากพื้นที่

OSHA เคยชี้แจงว่าการรับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มในพื้นที่ที่มีการใช้สารอันตรายอาจทำให้เกิดความเสี่ยงจากการปนเปื้อน จึงควรแยกพื้นที่อย่างชัดเจน

ปิดภาชนะและจัดเก็บอย่างเหมาะสม

ควรเก็บอะซิโตนในภาชนะที่เหมาะกับผลิตภัณฑ์ ปิดฝาให้สนิท มีฉลากชัดเจน และจัดเก็บในบริเวณที่ได้รับอนุมัติสำหรับของเหลวไวไฟ หลีกเลี่ยงแสงแดด ความร้อน ประกายไฟ และสารที่อาจทำปฏิกิริยากัน

NIOSH ระบุว่าสารออกซิไดซ์และกรดเป็นกลุ่มที่ต้องระวังเรื่องความเข้ากันได้ ขณะที่ข้อมูลของ ECHA แนะนำให้แยกจากสารออกซิไดซ์และสารไวไฟบางกลุ่ม โดยรายละเอียดต้องยึดตาม SDS ของผลิตภัณฑ์จริง

ไม่ควรถ่ายอะซิโตนลงในภาชนะเครื่องดื่ม ภาชนะที่ไม่มีฉลาก หรือภาชนะที่ไม่ทราบความเข้ากันได้กับสารเคมี

เตรียมแผนรับมือเหตุหกรั่วไหลและเพลิงไหม้

สถานประกอบการควรมีแผนฉุกเฉินที่ครอบคลุมการแจ้งเหตุ การกั้นพื้นที่ การอพยพ การควบคุมแหล่งจุดติด และการจัดการของเสีย โดยบุคลากรที่เข้าจัดการเหตุควรผ่านการฝึกอบรมและใช้อุปกรณ์ตามระดับความเสี่ยง

ผู้ที่ไม่ได้รับการฝึกอบรมไม่ควรเข้าไปจัดการการหกรั่วไหลขนาดใหญ่หรือเหตุที่มีไอระเหยสะสม ควรแจ้งผู้รับผิดชอบด้านความปลอดภัยและปฏิบัติตามแผนฉุกเฉินของสถานประกอบการทันที